VATERPOLO DREAM TEAM

Vaterpolo je počelo da se igra krajem 19. stoljeća i to u Engleskoj i Škotskoj. To je najstariji kolektivni sport na Olimpijskim igrama, a prvo sudjelovanje muške vaterpolo ekipe bilo je 1900. godine u Parizu. Idejni tvorac ove igre bio je Škotlanđanin William Wilson. Ženske nacionalne vaterpolo selekcije su se priključile na Olimpijskim igrama tek 2000. godine u Sidneyu, nevjerovatnih sto (100) godina kasnije.

 

Vaterpolo reprezentacija Srbije je potpuno zasluženo osvojila svoje prvo i dugo priželjkivano olimpijsko zlato, (nakon četiri Olimpijade, računajući od Sidneya 2000.) jedina medalja koja im je nedostajala u bogatoj kolekciji dugoj zadnjih (najuspješnijih) šesnaest (16) godina.

 

 

Vaterpolisti Srbije su postali jedina vaterpolo reprezentacija na svijetu koja je uspjela da objedini sve titule istovremeno, te su tako ušli u historiju jednog od najstarijih kolektivnih sportova uopšte.

 

Srbija je trenutno aktuelni osvajač i nositelj Evropskog, Svjetskog i Olimpijskog zlata, pobjednik Svjetske lige, te Svjetskog kupa. Prvaci Evrope su zadnja tri prvenstva (Beograd 2016, Budimpešta 2014 i Eindhoven 2012), kao i Svjetskog Kupa (Almaty 2014, Oradea 2010 i Budimpešta 2006). Pobjednici Svjetske lige su kontinuirano zadnje četiri (4) godine (Huizhou 2016, Bergamo 2015, Dubai 2014, Chelyabinsk 2013). Od 2002. godine do danas osvojili su ukupno 10 Svjetskih liga. 2003. u New Yorku su bili četvrti, u Podgorici 2009. treći, a jedino nisu učestvovali 2002. i 2012. godine (titulu osvaja selekcija Hrvatske sa legendarnim Ratkom Rudićem).

 

Vrhunski kolektivni sport na pamti takvu superiornost i nadmoć nad ostalim protivnicima, odnosno izabranim selekcijama, pogotovo kada se uzme u obzir da je reprezentacija Srbije na posljednjih deset (10) velikih takmičenja (2013-2016) osvojila nevjerovatnih devet (9) zlatnih medalja. Jedino su bili neuspješni na Svjetskom prvenstvu u Barceloni 2013. godine, kada neočekivano ispadaju u četvrtfinalu od selekcije Crne Gore rezultatom 8:9 (u konačnici osvajaju sedmo mjesto).

Sličan podvig uradila je jedino muška rukometna reprezentacije Francuske predvođena svojom vedetom Nikolom Karabatićem, koja je također objedinila olimpijsku, svjetsku i evropsku titulu (2008-2012). Bili su zlatni na OI u Beijingu (2008.), na Evropskom prvenstvu u Hrvatskoj (2009.), na Svjetskom prvenstvu u Švedskoj (2011.), te ponovo zlatni na OI u Londonu (2012.).

Sjajna generacija španske košarkaške reprezentacije predvođena braćom Gasol, Reyesom, Navarrom, te trofejnim selektorom Sergio Scariolom (inače rođenim Talijanom) nije imala približno takve rezultate (ali opet odlične), iako se smatra za jednu od najvećih i najboljih (evropskih) košarkaških generacija ikada (uz SFR Jugoslaviju 1989-1991 i SR Jugoslaviju 1995-1998, 2001-2002). Dva puta su bili u finalu OI (Beijing i London) izgubivši od američkog dream teama, te zlatni na dva vezana evropska prvenstva (2009-2011), te još jednom zlatni 2015. godine (evropsko).

Tim koji je vredan spomena je i vaterpolo reprezentacija Mađarske koja je tri puta zaredom bila olimpijski šampion (2000-2008). Ovu nadaleko uspješnu generaciju predvodio je selektor Dénes Kemény (na 29 velikih takmičenja osvojio je 24 medalje, 1997-2012), a za nju su nastupali neka od najvećih svjetskih vaterpolo imena: Zoltán Szécsi, Tamás Molnár, Barnabás Steinmetz, Tamás Kásás, Gergely Kiss, Tibor Benedek, Péter Biros, Norbert Madaras, itd.

Također, Mađarska je trenutno najtrofejnija vaterpolo reprezentacija na Olimpijskim igrama sa ukupno devet (9) osvojenih zlatnih medalja, a vaterpolo je nacionalni sport u zemlji.

 

No, vratimo se Olimpijskim igrama u Riu 2016. Reprezentacija Srbije je važila za apsolutnog favorita, a na turnir je došla kao aktuelni svjetski i evropski šampion, pobjednik Svjetske lige i Svjetskog kupa. Vaterpolisti Srbije su u prva dva meča zabilježili neočekivane remije.

U svom prvom meču na Olimpijskim igrama odigrali su neriješeno 13:13 sa reprezentacijom Mađarske. Tokom cijelog meča su gubili, a prednost Mađarske u jednom trenutku je bila čak i četiri (4) gola. Pogodak za izjednačenje postigao je Filip Filipović u zadnjim sekundama meča. Sličan scenarij se odigrao i protiv selekcije Grčke (9:9), a na poluvremenu je bilo nevjerovatnih 5:1 za Grčku. Srbija je igrala neprepoznatljivu igru, sa izuzetno lošom odbranom, sa bezidejnim napadom, te katastrofalnim šutem. Ipak, uspjela je da sustigne minus od četiri (4) gola, te je imala i zadnji napad za pobjedu. U sljedećem kolu, Srbija doživljava veliki šok tako što gubi od domaće selekcije Brazila sa 6:5. Na golu Brazila se istakao bivši golman Srbije, Slobodan Soro. Poznajući gotovo sve igrače Srbije, Soro je uspio da začara mrežu, te je svojoj ekipi omogućio treću vezanu pobjedu u grupnoj fazi takmičenja. Vidjelo se da je Srbija definitivno u igračkoj i psihološkoj krizi, da agresivna odbrana po kojoj je Srbija najpoznatija uopšte ne funkcioniše. Reprezentacija je bila pred ispadanjem iz grupe, a u zadnja dva meča su joj bile potrebne obje pobjede kako bi se kvalifikovali za četvrtfinale. U utakmici protiv Australije, Srbija je popravila igru, pogotovo u zadnjoj četvrtini, te je u direktnom meču za dalju fazu takmičenja trijumfovala rezultatom 10:8. U posljednjem kolu protiv Japana, Srbija je ponovila svoje velike slabosti iz prethodnih mečeva, te je u jednom djelu meča gubila sa 2:5! Na kraju je ipak pobijedila na krilima Filipa Filipovića rezultatom 12:8.

U četvrtfinalnom meču Srbija je odigrala, do tada, vjerovatno svoju najbolju utakmicu na turniru u Brazilu, pobijedili su Španiju 10:7 i zasluženo stigli do polufinala. Srbija je tokom cijelog meča vodila, a do pobjede ju je predvodio Dušan Mandić, strelac četiri (4) gola. Tačno se vidjelo da je Srbija ipak tempirala formu za važne mečeve, eliminacione. U polufinalu protiv Italije, furioznom igrom u napadu, te još boljom predstavom u odbrani i sa igračem manje, Srbija je povela sa velikih 6:0, a na poluvremenu je bilo 6:2. Do kraja meča, Srbija je čuvala prednost. Krajnji rezultat je bio 10:8. Konačno je reprezentacija Srbije počela da liči na onu selekciju koja je na zadnjem Svjetskom i Evropskom prvenstvu igrala najljepši i najbolji vaterpolo. U borbi za zlatno odličje čekala ih je reprezentacija Hrvatske, aktuelni olimpijski šampion. U posljednja dva meča ove dvije selekcije, u finalu Svjetskog prvenstva u Kazanu, te na otvaranju Evropskog u Beogradu, “delfini” su nanijeli “barakudama” teške poraze, 11:4 i 13:6. Od početka do kraja meča Srbija je igrala u izuzetno jakom ritmu i dominantnom igrom su uspjeli da sruše olimpijskog šampiona iz Londona, 11:7 (3:2, 3:1, 3:2, 2:2). Utakmicu je obilježio Dušan Mandić sa četiri (4) gola. Tako je Srbija uspjela nešto što nitko nikada prije nije, objedinila je sve moguće vaterpolo trofeje i postala vjerovatno najbolja selekcija-generacija ikada.

 

Za četiri godine (2012-2016), nacionalna vaterpolo selekcija Srbije nanizala je nekoliko značajnih rekorda i velikih uspjeha. Selektor Dejan Savić je predvodeći reprezentaciju na deset velikih takmičenja osvojio devet zlatnih medalja. Od kada se bavi trenerskim poslom (2012), Savić je osvojio gotovo sve klupske i reprezentativne trofeje. Sa ekipom Crvene Zvezde osvojio je Kup (2012-13 i 2013-14) i prvenstvo Srbije (2012-13 i 2013-14), postao prvak Evrope (2013), te pobjednik LEN Superkupa (2013-14). Također, Savić je još uvijek rekorder po broju odigranih mečeva za reprezentaciju Srbije (444 utakmice, 405 golova).

 

Od kada je Živko Gocić postao kapiten reprezentacije (2013-2016), Srbija je uvijek osvajala zlatnu medalju na nekom od velikih takmičenjima.

 

Finalna utakmica Evropskog prvenstva u Beogradu (23.1.2016) između selekcija Srbije i Crne Gore je najposjećenija vaterpolo utakmica na svijetu. Na tom meču koji se igrao u Beogradskoj areni prisustvovalo je 18.473 ljudi. Prethodni rekord iznosio je oko 17.000 gledalaca i postavljen je u finalu OI u Sidneyu 2000. između Mađarske i Rusije.

 

Vaterpolo reprezentacija Srbije imala je pobjedničku seriju koja je trajala skoro dvije godine. Zadnji poraz bio je na otvaranju Evropskog prvenstva u Budimpešti 2014. protiv domaće selekcije, 6:8. Nakon toga Srbija je remizirala sa Hrvatskom 8:8. Pobjednička serija je započela 19. jula 2014. protiv reprezentacije Španije, rezultatom 8:6. Za to vrijeme nanizali su 40 pobjeda velikim takmičenjima u više od 660 dana. Seriju je prekinula reprezentacija Crne Gore, nakon peteraca, rezultatom 15:13 (10.5.2016). Zanimljivo, meč se igrao u Bosni i Hercegovini, tačnije u Banja Luci, u okviru kvalifikacija za završni turnir Svjetske lige u kineskom gradu Huizhou.

 

Reprezentativac Srbije Slobodan Nikić je nakon svjetskog zlata u Kazanu 2015. godine postao najtrofejniji vaterpolista svih vremena.

 


 

Vremenom, reprezentacija Srbije u vaterpolu je postala nacionalni brand, a za tako nešto trebalo je puno rada, prolivenog znoja, odricanja, te čarobnjak koji će sve to pokrenuti. Na OI u Atlanti 1996. godine tadašnja SR Jugoslavija je doživjela debakl (predvođena selektorom Draganom Andrićem, inače legendom jugoslavenskog vaterpola), ispala je od Hrvatske u četvrtfinalu rezultatom 6:8. Hrvatska je bila puno bolja, te je došla do finala i uzela srebro (Španija je osvojila olimpijsko zlato sa legendarnim Manuelom Estiarteom, danas asistentom Pepa Guardiole). Ta Olimpijada će ostati upamćena i po ne baš uspješnom oproštaju od aktivnog igranja jednog od najvećih vaterpolista svih vremena, Igora Milanovića. Nakon OI reprezentaciju je preuzeo čuveni vaterpolo stručnjak Nikola Stamenić (nekada trofejni selektor bivše SFR Jugoslavije, 1989-1991), te joj donekle vratio stari sjaj i to na Evropskom prvenstvu u Seville osvajanjem drugog mjesta, te bronzanom medaljom na Svjetskom prvenstvu u Perthu 1998. godine. Nakon neuspjeha na Evropskom prvenstvu u Firenci 1999. godine (sedmo mjesto), reprezentaciju je preuzeo Nenad Nena Manojlović (1954-2014). Nena je donio veliki preporod-renesansu u nacionalnu selekciju (seniorsku i omladinsku), te je svojim vrijednim radom i vizionarskim duhom uticao na medalje i sistem rada koje će slijediti u narednoj deceniji i više. Također, uticao je na mnoge mlade trenere (npr. selektore Savića i Vujasinovića), te doprinjeo afirmaciji i popularizaciji vaterpola u manjim gradovima i sredinama. Državni vaterpolo Savez postao je jedan od najstabilnijih Saveza u zemlji sa nekoliko vodećih sponzora. U reprezentaciju je počelo ozbiljno da se ulaže.

U periodu od 2000. godine i Olimpijskih igara u Sidneyu, vaterpolo reprezentacija Srbije (nekad SR Jugoslavija, Srbija i Crna Gora) jedino nije osvojila medalje na Svjetskim prvenstvima u Melbourne 2007. (osvojeno 4. mjesto) i već pomenutoj Barceloni 2013. (osvojeno 7. mjesto). Za taj period od tačno šesnaest (16) godina i pet (5) Olimpijada, vaterpolisti Srbije osvojili su na Olimpijskim igrama jedno (1) zlato, jedno (1) srebro i tri (3) bronze, na Evropskim prvenstvima šest (6) zlata, jedno (1) srebro i jednu (1) bronzu, na Svjetskim prvenstvima tri (3) zlata, dva (2) srebra i jednu (1) bronzu, zatim u Svjetskoj ligi deset (10) zlatnih i dvije (2) bronze, na Svjetskom kupu tri (3) zlata i jedna (1) bronza, te na Mediteranskim igrama jedno (1) zlato i jednu (1) bronzu.

 

Treba istaći da je Olimpijski Komitet Srbije proglašavao vaterpolo reprezentaciju za najbolji muški tim (ekipu) u godinama: 2001, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2015. Vaterpolo selektori Srbije izabrani su dva puta za najbolje trenere i to Dejan Udovičić (2009), te Dejan Savić (2015). Vaterpolisti su također nekoliko puta izabrani za najbolje sportiste Srbije: Aleksandar Šapić (2004.), Vladimir Vujasinović (2005.), te Andrija Prlainović (2012.). FINA je 2015. proglasila reprezentaciju Srbije najboljom muškom ekipom, a vaterpolisti su proglašavani i za najbolje pojedince. Prvo Vanja Udovičić 2010. (danas Ministar sporta i omladine Republike Srbije), te Filip Filipović 2011. i 2014.

 

Pored svih ovih velikih reprezentativnih uspjeha paradoksalno je da je klupski vaterpolo u Srbiji gotovo pred gašenjem, stečajem. Klubovi jedva egzistiraju. Sedmostruki prvak Evrope, VK Partizan, još uvijek rasadnik velikih talenata, primoran je svake godine da se odrekne okosnice svog tima, kako bi mogao da opstane. Za razliku od Srbije, hrvatski klupski vaterpolo je daleko bolje rangiran, znatno više se ulaže, te se dovode zvučna imena svjetskog vaterpola (u kontinuitetu). Takav primjer je svakako dubrovački Jug, aktuelni prvak Evrope, koji ima izvanrednu vaterpolo školu, a i dobro razrađenu finansijsku i marketinšku konstrukciju za svaku predstojeću sezonu, unazad više od decenije. Vrijedne spomena su i škole vaterpola, te rad sa mlađim kategorijama u Mornaru iz Splita, Medveščaku iz Zagreba, a u novije vrijeme i u KPK Korčula.

 

Mišljenja sam da mnoge nacionalne selekcije bilo kojeg ekipnog sporta bilo u Evropi ili svijetu, trebaju učiti od vaterpolo reprezentacije Srbije model na koji se mladi momci selektiraju za nacionalne timove, na koji način i kada se vrši smjena generacija, rad sa igračima, moderno i koncizno postavljena i prilagođena pedagogija i psihologija rada. Dejan Savić, u saradnji sa juniorskim selektorom Vladom Vujasinovićem je već sada selektirao ekipu(e) za naredne dvije Olimpijade, što još jednom govori o fantastičnom i predanom timskom radu, te o brizi za budućnost i afirmaciji sporta.

 

Sjajan podatak na OI u Riu je bio da su druge nacionalne selekcije vodili treneri sa ovih prostora. Tako je selekciju Australije predvodio Elvis Fatović (sa Deanom Kontićem, kondicionim trenerom), legenda Juga i hrvatskog vaterpola. Nekadašnji selektor Srbije, Dejan Udovičić, vodio je jako dobru, neugodnu i podmlađenu selekciju USA, a domaću nacionalnu vrstu-Brazil, legenda svjetskog vaterpola i sporta uopšte, Ratko Rudić, najtrofejniji trener svih vremena (četiri olimpijska zlata sa tri različite reprezentacije, SFR Jugoslavija, Italija i Hrvatska).

 

 

Vaterpolo je predivan sport, na žalost, suviše podcijenjen i omalovažavan, kritiziran kao neatraktivan, decenijama tapka u mjestu neumitno skupljajući prašinu po FINA i LEN kancelarijama. Treba mu dati šansu. Novu snagu, viziju. Zašto se od vaterpola ne može napraviti Super Bowl, spektakl, prilagođen i dostupan svima. Praćen više milionskim auditorijem. Zar oni nisu moderni gladijatori? Vizija koja nije samo talijanska. Vremešna i sedamdesetogodišnja. Sijeda. Šta mu treba? Magija i Mesija. Jedan novi Bata Vlaho Orlić ili pak Aca Nikolić. Oni će zasigurno kreirati fanatične i fantastične nove Rudiće, braću Manojlović, Stameniće, Ivkoviće, Obradoviće, Tucke, Kobešćake, Porobiće, Fatoviće, Gojkoviće, Kontiće, Udovičiće… Njihova misija nije da budu samo uz rub bazena. Već i da bacaju kocku. Kocku futura. Alea iacta est.

 

Piše: Bojan MUSTUR